پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی پژوهش‌نامه زنان 2383-0743 6 12 2015 06 22 Criticism in the Poems of Women Poets after Revolution (Fatemeh Rakeyi and Sepideh Kashani) انتقاد در شعر شاعران زن پس از انقلاب (فاطمه راکعی و سپیده کاشانی) 1 21 1686 FA طاهره ایشانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Journal Article 2014 10 11 At present time, public poets and authors have conveyed problems by means of criticism, in order to protect the values of the Revolution and disseminate revolutionary thoughts. From among these women poets we can name Rakeyi and Kashani. The purpose of this study, conducted through analytic-statistical method, is to analyze the critical poems of these two poets, their thematic contents and methods of composition. The statistical analyses show that both poets have employed a realistic, and at the same time a borderless, attitude in criticizing social problems and human society; in a way that their critical poems are reflective of sociopolitical problems of the society and the time. Such kinds of poem not only highlight the active role of women in political and literary arenas but also approve social theory in literature; which considers artto be influenced by social and political contexts. در دورة معاصر، شاعران و نویسندگان مردمی برای دفاع از ارزش‌های انقلاب و ترویج افکار انقلابی، مشکلات، مسائل و ... را با قلم انتقاد بیان کرده‌اند. از میان آن‌ها، راکعی و کاشانی از جمله زنان شاعر منتقد به شمار می‌روند. هدف از این پژوهش، که به روش تحلیلی ـ آماری انجام شده، تحلیل اشعار انتقادی این دو شاعر و هم‌چنین پاسخ به این مسئله است که این‌گونه اشعار در چه زمینه‌هایی سروده و به چه شیوه‌هایی بیان شده‌اند. بر اساس تحلیل آماری، این نتیجه حاصل شد که کاشانی و راکعی هر دو در انتقاد از معضلات کشور یا جامعة بشری از نگرشی واقع‌گرایانه و در عین حال فرامرزی برخوردارند؛ به طوری که اشعار انتقادی آنان بازتابی از شرایط اجتماعی و سیاسی جامعه و زمان است. چنین اشعاری علاوه بر این‌که بیان‌گر حضور فعال زنان شاعر در عرصه‌های سیاسی و ادبی جامعه است، تأییدی است بر نظریة اجتماعی ادبیات که هنر را از بسترهای اجتماعی و سیاسی متأثر می‌داند.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی پژوهش‌نامه زنان 2383-0743 6 12 2015 06 22 Studying the Methodology of Scientific Research Articles in Woman and Family Field (2001-2012) بررسی روش‌شناسی مقالات علمی ـ پژوهشی حوزة زن و خانواده (1379-1390) 23 50 1687 FA آمنه بختیاری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی فاطمه بدوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بهاره نصیری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی لیلا نیرومند دانشگاه آزاد اسلامی Journal Article 2014 09 20 After the approval of Woman and Family field of study by the Ministry of Education to be taught at universities and higher education centers, a good number of related researches and articles have been published in scientific journals and academic magazines. The present study aims at reviewing the methodologies adopted by the authors of woman and family-related articles. Using content analysis, the sections related to methodology, type, statistical population, sampling, etc. of the articles were studied. پس از این‌که وزارت علوم رشتة «زن و خانواده» را برای تدریس در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور تصویب کرد، جامعة علمی شاهد چاپ پژوهش‌ها و مقالات در این حوزه در مجلات علمی ـ پژوهشی بوده است. از این‌ رو، محققان مقالة حاضر با هدف بررسی روش‌هایی که مؤلفان مقالات حوزة زن و خانواده استفاده کرده‌اند به بازبینی روش‌شناسانة این مقالات پرداخته‌اند و با روش تحلیل محتوا، بخش مربوط به شیوه، نوع، جامعة آماری، جمعیت نمونه و ... مقالات را بازکاوی کرده‌اند.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی پژوهش‌نامه زنان 2383-0743 6 12 2015 06 22 Culture and Attitude towards Hijab and Chastity among Female Students of Ilaam Universities بررسی فرهنگ حجاب و عفاف و نگرش به آن در بین دانش‌جویان دختر دانشگاه‌های استان ایلام 51 73 1688 FA لیلی خیدانی دانشگاه پیام نور تهران Journal Article 2014 11 14 The present research aims at investigating influential factors related to culture and attitudes towards hijab and chastityas well as studying and assessing the status of hijab and chastity among female students of Ilaam universities. The results of the tests and their analyses reveal that in the normality test the achieved probability value for variables is more than 0/05; meaning that the variables’ normal distribution hypothesis is not rejected, and parametric tests are allowed. The results show the probability value of 0.05 پرسش بنیادی پژوهش، جست‌وجوی عوامل مرتبط و مؤثر با فرهنگ حجاب و عفاف و نگرش به آن و هم‌چنین بررسی و ارزیابی وضعیت حجاب و عفاف در میان دانش‌جویان دختر دانشگاه‌های استان ایلام است. خروجی‌ آزمون‌ها و تفسیر آن‌ها نشان می‌دهد که در آزمون فرض نورمالیتی، مقدار احتمال به‌ دست ‌آمده برای متغیرها بیش‌تر از 05/0 است؛ بدین ‌معنی فرض نرمال بودن توزیع متغیرها رد نشده و استفاده از آزمون‌های پارامتری مجاز است. نتایج نشان‌دهندة مقدار احتمال =001/005/0 نشان می‌دهد میان متغیر حجاب و بررسی فرهنگی هم‌بستگی معناداری وجود ندارد؛ به این معنا که تجربة گذشتة فرد در حجاب وی نقشی ایفا نمی‌کند. مقدار احتمال=421/0>05/0 هم گویای این مسئله است که بین متغیر حجاب و رابطة والدین و فرزند هم‌بستگی معناداری وجود ندارد

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی پژوهش‌نامه زنان 2383-0743 6 12 2015 06 22 Research Priorities in Women Social Sciences in Iran موضوعات پژوهشی در اولویت علوم اجتماعی زنان در ایران 75 91 1689 FA سمیه سادات شفیعی پژوهشگاه علوم انسانی Journal Article 2014 10 24 The present paper is concerned with research priorities in women social sciences. The priorities collected from the field study experience of the academic members of this young domain can yield beneficial results as they in formus about the buildup of women social sciences and the research dimensions as well as unnoticed and unanswered questions in this domain in Iran. Having conducted semi-structured interviews with expert researchers of social sciences, the thematic priorities provided by them were collected; which indicate their evaluation of conducted researches as part of the academic structure of the domain and their views about the current requirements of the Iranian society. The findings of the study reveal that the expert researchers, showing awareness of the fast-speed social changes of the recent decades and transformations in gender-related approaches, focus on issues like policy-making, occupation, gender segregation, family, social problems, life style, migration, women cultural studies, and theoretical studies. مقالة حاضر به اولویت‌یابی پژوهشی علوم اجتماعی زنان اختصاص دارد. اولویت‌یابی برآمده از تجربة کار میدانی اعضای اجتماع علمی این عرصة جوان تخصصی، ضمن توجه به چگونگی تداوم انباشتگی علوم اجتماعی زنان و نیز روشن‌سازی ابعاد پژوهشی مسیر طی‌شده، با نگاه به پرسش‌هایی که در این حیطه در ایران مطرح نشده یا بی‌پاسخ مانده‌اند دستاوردهای سودمندی دارد. بنابراین، این تحقیق کوشیده تا از رهگذر مصاحبة نیمه‌سازمان‌یافته با پژوهش‌گران متخصص علوم اجتماعی به گردآوری اولویت‌های موضوعی آنان همت گمارد؛ اولویت‌هایی که ناظر به ارزیابی پژوهش‌های انجام‌شده در حکم بخشی از ساختار علمی این حیطه و نیز درک مقتضیات کنونی جامعة ایران از منظر ایشان است. یافته‌ها نشان می‌دهد متخصصان با درک تغییرات اجتماعی پرسرعت چند دهة اخیر و تحول کرد و کارهای جنسیتی بر موضوعاتی چون سیاست‌گذاری‌ها، اشتغال، تفکیک جنسیتی، خانواده، آسیب‌ها و مشکلات اجتماعی، سبک زندگی، مهاجرت، مطالعات فرهنگی زنان و مطالعات نظری تأکید دارند.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی پژوهش‌نامه زنان 2383-0743 6 12 2015 06 22 Polygamy Verse: An Absolute or Conditional Creed? آیة تعدد زوجات، حکمی مطلق یا مشروط؟ 93 117 1690 FA رضا شکرانی دانشگاه اصفهان مهدی حبیب‌اللهی دانشگاه اصفهان Journal Article 2014 07 13 Polygamy is one of the absolute and agreed-upon creeds in all the Islamic sects and groups. This has been expressed in verse 3 of Surat An-Nisā (the Women) in the Quran. However, the verse appears ambiguous as it has a conditional structure and the creed is bound by two conditions. The interpreters hold various viewpoints on the matter. The relation between the first clauses—expressed conditionally—with the second clause and its penalty is one of these ambiguities. The present study, while explicating various interpretations of this verse, existing narrations, literal indications, and other reasons presents a new interpretation of the polygamy verse which rejects it as an absolute and unconditional creed and binds it to certain restricted social conditions and requirements. حکم تعدد زوجات از احکام قطعی و اجماعی میان همة فرقه‌ها و گروه‌های اسلامی است. در قرآن این حکم در آیة سوم سورة نساء بیان شده است. با این حال، این آیه به دلیل ساختار و هم‌چنین مقید شدن حکم در آن به دو شرط، ابهاماتی دارد که مفسران فریقین نظرات گوناگونی در حل آن‌ها ارائه داده‌اند. از جملة این ابهامات، ارتباط فقرة اول این آیه، که در قالب شرط بیان شده، با فقرة دوم و جزاء است. در این نوشتار، پس از تبیین دیدگاه‌های گوناگون در تفسیر این آیه، با بررسی روایات، قراین لفظی و دیگر دلایل، تفسیر جدیدی از آیه ارائه شده است که بر اساس آن، حکم تعدد زوجات از حالت مطلق و بدون قید و شرط خارج شده، محدود به شرایط خاص و ضرورت‌های اجتماعی می‌شود.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی پژوهش‌نامه زنان 2383-0743 6 12 2015 06 22 Innovations in Family Protection Law: Procedural Rules Related to Family Disputes Approved in 1391/2013 نوآوری‌های قانون حمایت خانواده مصوب 1391 در زمینة مقررات شکلی مرتبط با دعاوی خانوادگی 119 139 1691 FA محمدمهدی قبولی درافشان دانشگاه فردوسی مشهد سعید سعید دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2014 07 08 The legislator should take into consideration various social, family, and individual expediencies while planning laws governing family, as the most important social institution, and should attempt to make compromises among them. In the meanwhile, procedural laws governing family disputes and enacting the laws issued by the court are crucially significant since the appropriateness or inappropriateness of the laws and the methods of settling disputes have a direct effect on the rate of family disputes. Moreover, the conditions and method of enacting family-related laws and the predicted assurances for their enactment can influence and prevent social consequences and social problems related to enacting such laws. The present study, while studying the new family protection law, approved in 1391/2013, shows that the legislator has focused on or established proper rules and regulations in case of proceeding disputes and enacting due laws. Proper enactment of such laws can strengthen families and lead to better management of family discords. در طراحی مقررات حاکم بر خانواده، در حکم مهم‌ترین نهاد جامعه، قانون‌گذار باید به مصالح گوناگون اجتماعی، خانوادگی و فردی توجه داشته باشد و در سازش میان آن‌ها بکوشد. در این میان، مقررات شکلی ناظر بر رسیدگی به دعاوی خانوادگی و نیز اجرای احکام صادرشده از دادگاه حائز اهمیت ویژه است؛ زیرا شایسته یا نامطلوب بودن مقررات حاکم بر مرجع رسیدگی‌کننده و شیوة رسیدگی در میزان اختلافات خانوادگی تأثیر مستقیم دارد. هم‌چنین شرایط و نحوة اجرای احکام دعاوی خانوادگی و ضمانت ‌اجراهای پیش‌بینی‌شده برای آن در پیش‌گیری از تبعات اجتماعی ناشی از اجرای احکام مزبور یا ایجاد معضلات اجتماعی تأثیر دارد. این جستار با بررسی قانون جدید حمایت از خانواده مصوب 1391، به این نتیجه رسیده است که قانون‌گذار در عرصة رسیدگی به دعاوی و اجرای احکام مربوط به آن، بر قواعد مناسبی تأکید کرده یا قواعد مناسبی را وضع کرده است. اجرای شایستة مقررات مزبور موجب استحکام بنیاد خانواده و ادارة بهتر دعاوی خانوادگی می‌شود.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی پژوهش‌نامه زنان 2383-0743 6 12 2015 06 22 The Reasons for Contradictions in the Jurists and Scholars’ Exegeses of Women Socio-Political Rights in Canonical Religious Texts علل تفاوت تفاسیر فقها و اندیشمندان مسلمان دربارة حقوق سیاسی ـ اجتماعی زنان از متون ثابت دینی 141 169 1692 FA طاهره مهرورزیان پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی Journal Article 2014 09 23 The present study aims at explicating the reasons for contradictions in the jurists and scholars’ exegeses of women socio-political rights in canonical religious texts. According to Gadamer's philosophical hermeneutics, contradictions in exegeses are rooted in interpreters’ presumptions, presuppositions, and expectations. With that in view, the present study, while mentioning various presumptions hold by different intellectual approaches, has attempted to provide their exegeses with regard to women socio-political rights. It could be revealed that the extent and type of rights advocated by various approaches are closely related to their attitudes towards women. In other words, traditionalists (relying excessively on canonical texts for personal and social jurisdictional affairs) do not permit women political activities. On the other hand, reformists (believing that only general laws, with some partial details, have been mentioned in the canonical texts, and the verdicts related to details should be discerned by intellect) hold favorite views towards women political activities, even in case of governance, and do not consider gender as a determining prerequisite. این پژوهش در راستای بیان علت تفاوت تفاسیر فقها و اندیشمندان مسلمان دربارة حقوق سیاسی ـ اجتماعی زنان از متون ثابت دینی است. طبق هرمنوتیک فلسفی گادامر، تفاوت تفاسیر در تفاوت پیش‌فهم‌ها، پیش‌فرض‌ها و انتظارات مفسران ریشه دارد. برای بررسی این مسئله، نگارنده ضمن بیان مفروضات رویکردهای مختلف فکری، تفاسیر آن‌ها دربارة حقوق سیاسی ـ اجتماعی زنان را بیان کرده است. بدین ‌ترتیب مشخص شده است میزان و نوع حقوقی که رویکرد‌های گوناگون برای زنان قائل‌اند با نوع نگرششان به زن و ... ارتباطی تنگاتنگ دارد. در واقع، سنت‌گرایان (با انتظار حداکثری از متون دینی در راستای قانون‌گذاری در مسائل فردی و اجتماعی) دربارة فعالیت‌های سیاسی زنان حکم به عدم جواز داده‌اند و در مقابل اصلاح‌گرایان (که معتقدند قوانین کلی و برخی از جزئیات در متون دینی ذکر شده و تشخیص حکم برخی جزئیات بر عهدة عقل گذاشته شده است)، نظر مساعدی دربارة فعالیت‌های سیاسی و حتی مسئلة حکومت ارائه کرده‌اند و جنسیت را شرط نمی‌دانند.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی پژوهش‌نامه زنان 2383-0743 6 12 2015 06 22 Explicating the Relation between Modernism and Cultural Products Consumption: Case Study of Secondary-Grade Female Students in Kashan تبیین رابطة میزان نوگرایی و مصرف کالاهای فرهنگی مطالعة موردی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطة شهرستان کاشان در سال تحصیلی 1392- 1391 171 188 1693 FA محسن نیازی دانشگاه کاشان الهام شفائی‌مقدم دانشگاه کاشان Journal Article 2014 04 23 The concepts of modernism and cultural products, as two essential elements of sociology and cultural studies, have attracted the attention of scholars. The present study aims at explicating the relation between modernism elements and the rate of cultural products consumption by students. The data for this social survey was collected by distributing questionnaires. The research statistical population included all secondary-grade female students in Kashan, in the academic year of 1391-92. The sample size (750) was determined by Kukran formula. The results of regression analysis showed the effect of each modernism elements including calculability, academic inclination, riskiness, progressivism, and public tendency on cultural products consumptionas respectively follows: 0/47, 0/32, 0/27, 0/18, 0/10. Altogether, 52% of the dependent variable’s changes were determined by modernism elements. مفاهیم نوگرایی و کالاهای فرهنگی به منزلة دو مؤلفة اساسی جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی توجه صاحب‌نظران این علوم را به خود جلب کرده است. هدف اساسی این مقاله، بررسی رابطة بین مؤلفه‌های نوگرایی و میزان مصرف کالاهای فرهنگی در میان دانش‌آموزان است. این مطالعه از نوع پیمایش اجتماعی بوده و اطلاعات تحقیق با استفاده از تکنیک پرسش‌نامه جمع‌آوری شده است. جامعة آماری شامل همة دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطة شهر کاشان در سال تحصیلی 1392-1391 است که با استفاده از فرمول کوکران، 760 نفر در حکم حجم نمونه تعیین و بررسی شده‌اند. نتایج تحلیل رگرسیون میزان تأثیر هریک از مؤلفه‌های نوگرایی، شامل محاسبه‌پذیری، جهت‌گیری علمی، ریسک‌پذیری، پیشرفت‌گرایی و جهت‌گیری عام‌گرا بر میزان مصرف کالاهای فرهنگی را به ترتیب، به میزان 47/0، 32/0، 27/0، 18/0 و 10/0 نشان داده است. در مجموع، 52 درصد از تغییرات متغیر وابسته از طریق مؤلفه‌های نوگرایی تبیین شده است