فلسفه حکم عده در غیر طلاق رجعی و وفات

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

ندارم

چکیده

موضوع تحقیق حاضر بررسی علت حکم عده، در غیر طلاق رجعی و وفات است تا در منظر این تحقیق، علیت اختلاط نسب و استبرای رحم در حکم این عده، ثابت و ثمرات این علیت، در حکم عده زنانِ متصف به استبرای رحم، مترتب شود. مشهور فقیهان با توجه به اغراضی که در عدة زنان اعم از وفات و طلاق و غیر آن، بر می­شمارند و بعض این اغراض منصوصه هستند، مناط مطرح در ذیل برخی روایات، که لزوم عده را به جهت اختلاط میاه و عدم عده را به دلیل استبرای رحم معرفی می­کرد، حکمت دانسته و به استناد عمومات ادله، در غیر محل نص، حکم به لزوم عده کرده­اند. در مقابل، برخی فقیهان با توجه به برخی روایات، علیت مناط پیش‎گفته را پذیرفته و در بعض فروع فقهی، ثمرات این علیت را مترتب کرده­اند. از آنجا که این نفی و اثبات، به طور مطلق بوده، به باور نویسنده، وجود بعض تعبیرات از نصوص عده، مثل «انما العدة من الماء»، «إن أخرج الماء اعتدت»، «فلاستبراء الرحم من الولد» دلالت بر علیت دو مناط پیش‌گفته کرده و ثمرات علیت مترتب می­شود. ولی در عده طلاق رجعی و وفات، آن دو مناط، بخاطر وجود دلیل خاص، حکمت خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

.

نویسنده [English]

  • hossein bahramiaghdam
ندارم
چکیده [English]

.

1.قرآن کریم.

2.ابن شعبه، حسن بن على(1404ق)، تحف العقول عن آل الرسول صلى‌الله‌علیهم، چاپ دوم، قم، مؤسسه نشر اسلامی.

3.ابن طاووس، على بن موسی(1406ق)، فلاح السائل و نجاح المسائل‌، چاپ اول، قم، ‌انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم‌.

4.ابن غضائری، احمد بن ابى­عبدالله‌(بی­تا) ، کتاب الضعفاء- رجال ابن الغضائری‌،‌ بی­چا، قم، بی­نا.

5.ابن­فهد، احمد بن محمد(1407ق)، المهذب البارع فی شرح المختصر النافع‌، چاپ اول‌، قم‌، دفتر انتشارات اسلامى.

6.ابن قولویه، جعفر بن محمد‌(1398ق)، کامل الزیارات‌، چاپ اول، نجف،‌ دار المرتضویة.

7.امین عاملی‏، سید محسن(1406ق)، اعیان الشیعة، بی‌چا، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات.

8.بحرانى، یوسف بن احمد(1405ق)، الحدائق الناضرة، چاپ اول، قم،‌ دفتر انتشارات اسلامى.‌

9.برقى، احمد بن محمد(1371ق)، المحاسن،‌ چاپ دوم‌، قم، دار الکتب الإسلامیة‌.

11.حلی، حسن بن یوسف(1411ق)، ایضاح الاشتباه، چاپ اول‌، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

12.حلّى، حسن بن یوسف(1413ق)، مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة‌، چاپ دوم‌، قم‌، دفتر انتشارات اسلامى.

13.حمیرى، عبد الله بن جعفر(1413ق)‌، قرب الإسناد، چاپ اول، قم، مؤسسه آل البیت علیهم­السلام‌.

14.خویی، ابوالقاسم موسوی(1413ق)، معجم رجال الحدیث وتفصیل طبقات الرواة، چاپ پنجم، بی­نا، بی­جا.

15.زنجانى، سید موسى شبیرى(1419ق)،‌ کتاب نکاح‌، چاپ اول.، قم، مؤسسه پژوهشى راى‌پرداز‌.

16.سبحانی، جعفر(بی­تا)، أُصول الحدیث وأحکامه فی علم الدّرایة، بی­چا، بی­جا، دار إحیاء التراث العربی.

17.شهید ثانى، زین الدین بن على(1413ق)‌، مسالک الافهام، چاپ اول، قم،‌ مؤسسة المعارف الإسلامیة.

18.صدوق، محمّد بن على بن بابویه‌،(1386ق) علل الشرائع، چاپ اول، قم، کتاب‌فروشی داورى.

19.صدوق، محمّد بن على بن بابویه(1413ق)‌، من لا یحضره الفقیه‌، چاپ دوم، قم‌، دفتر انتشارات اسلامی.

20.صدوق، محمّد بن على بن بابویه(1415ق)‌، المقنع‌، چاپ اول، قم، مؤسسه امام هادى علیه­السلام‌.

21.طوسى، محمد بن حسن(1407ق)‌، تهذیب الأحکام‌، چاپ چهارم‌، تهران،دار الکتب الإسلامیة‌.

22.طوسى، محمد بن حسن(1427ق)،‌ رجال الشیخ الطوسی، چاپ سوم، قم‌، دفتر انتشارات اسلامى.

23.‌طوسى، محمد بن حسن(بی­تا)، الفهرست،‌ چاپ اول‌،‌ نجف، لمکتبة الرضویة.

24.طوسى، محمد بن حسن(1407ق)، الخلاف‌، چاپ اول، قم‌، دفتر انتشارات اسلامى.

25.عیاشی، محمد بن مسعود(بی­تا)، تفسیر عیاشی، بی­چا، تهران، المکتبة العلمیة الاسلامیة.

26.فاضل لنکرانی، محمدجواد،(بی­تا)، مجله فقه اهل البیت علیهم­السلام‌، چاپ: اول، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام‌.

27.فیض، محمد محسن کاشانى(بی­تا)، مفاتیح الشرائع‌، چاپ اول‌، قم، انتشارات کتابخانه آیت الله مرعشى نجفى.

28.فخر المحققین، محمد بن حسن(1387ق)، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، چاپ اول‌، قم، مؤسسه اسماعیلیان‌.

29.قمی، علی بن ابراهیم(1387ق)، تفسیر قمی، بی­چا، مطبعة النجف، منشورات مکتبة الهدى.

30.کشّى، محمد بن عمر(1409ق)،‌ رجال الکشی- اختیار معرفة الرجال‌، بی­چا، مشهد، مؤسسه نشر دانشگاه مشهد.

31.کلینى، محمد بن یعقوب(1407ق)،‌ الکافی، چاپ چهارم‌، تهران،‌ دار الکتب الإسلامیة.

32.مجلسى، محمدباقر بن محمدتقی(1410ق)،‌ بحار الأنوار، چاپ اول، بیروت، مؤسسة الطبع و النشر.

33.مجلسی اول، محمدتقی(1406ق)،‌ روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه‌، چاپ دوم‌، قم، مؤسسه فرهنگى اسلامى کوشانبور‌.

34.مظاهری، معصومه، (1382)، «بررسی مبانی فقهی عده ی طلاق زنان نابارور»، مجله رهنمون، شماره 3 و 4.

35.مفید، محمّد بن محمد بن نعمان(1413ق)، المتعة‌، چاپ اول، قم، کنگره جهانى هزاره شیخ مفید.

36.مفید، محمّد بن محمد بن نعمان(1413ق)، الرد علی اصحاب العدد (رساله عددیه)، چاپ اول، قم، کنگره جهانى هزاره شیخ مفید.

37. مؤمن، محمد،‌ (بی­تا)، مجله فقه اهل البیت علیهم السلام‌ (فارسی)، چاپ: اول‌، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام‌.

38.نجاشى، احمد بن على(1407ق)، رجال النجاشی، بی­چا، قم‌، دفتر انتشارات اسلامی.

39.وزارة الأوقاف والشئون الإسلامیة – الکویت(1427ق)، الموسوعة الفقهیة الکویتیة، چاپ اول، مصر، مطابع دار الصفوة.

40.پایگاه اطلاع رسانی حضرت آیت الله مکارم شیرازی، http://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=25&lid=0&catid=22948&mid=246917