رویکردی بر بایسته های اقدامات پلیس ایران در حوزه حمایت افتراقی از زنان قربانی خشونت جسمانی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند.

چکیده

   مسألة خشونت علیة زنان که در دنیای معاصر به صورت معضلی جدی مطمح نظر نظام های شاخص عدالت کیفری قرار گرفته است، دارای پیامد های مختلف: جسمانی، روانی و اجتماعی و فرهنگی می باشد. چالشی که به علت کم توجهی و عدم حمایت بایسته، فزونی یافته است. در کشور ما نیز، نظر به وجود زمینه هایی چون: فشار اقتصادی بر سرپرست و اعضای خانواده، کمبود اشتغال و شیوع بیکاری، استعمال مواد مخدر و روان گردان، تهاجم رسانه ای، مهاجرت و حاشیه نشینی، فقر فرهنگی وعدم توسعه سواد رسانه، اختلالات شخصیتی در افراد و تنوع طلبی، رفتارهایِ خشونت آمیز، ناشی از این آسیب ها، به صورت عمدی یا غیر عمد درون یا خارج از محیط خانواده ها، به وقوع می پیوندد. این رفتارهای خشونت آمیز، بعضا منجر به ضرب و جرح های شدید، لطمه روحی و حتی وقوع جنایت هایِ آنی غیرقابل جبران، همچون: قتل، قطع عضو و سقط جنین، می گردد. اقدامات پیشگیرانه و حمایتی در مقابل رفتارهایِ خشونت آمیز علیة زنان، یک فرآین گسترده است که لازم است بیشتر نهادهایِ اجتماعی و ذی اثر، در آن دخیل باشند.
    در مقاله کنونی که به شیوه توصیفی- تحلیلی نگارش یافته است، پس از معرفی آسیب های ناشی از جرم خشن بر زنان، به طور خاص بر محور «خشونت جسمانی علیه بانوان»، به مطالعه نقش حمایتی نیروهای پلیس جمهوری اسلامی ایران در این راستا می پردازد. کشف به موقع جرم، پیگیریی قضایی مجدانه، حمایت قانونی از زنان بزه دیده خشونت جسمانی و همچنین، اتخاذ تدابیر مناسب در راستای کاستن از لطمات ناشی از عمل مجرمانه، توصیه ووضع مقررات کیفری و حقوقی مرتبط، از زمره راهکارهایِ مناسب، جهت کاهش صدمات وارده بر این قشر از زنان می باشد. شایسته است پلیس ایران در کنار سایر نهادها و مراجع قانونی ذی ربط، در قالب مدد جستن از ابزارهای قهری و غیرقهری دراختیار خود، از طریق ایجاد دوره‌ هایِ آموزشی مفید فایده برای پرسنل خود (از جمله در حوزه: کشف جرم، تعقیب مجرم، بازرسی، تفتیش، بازجویی و تفهیم اتهام)، نیز با الهام ازآموزه های نوین جرم شناختی و روانشناختی، حمایت درخور توجهی از زنان قربانی خشونت، بنماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

.

نویسنده [English]

  • Boshra Mohammadifard
Assistant Professor of Islamic Azad University, Damavand Branch, Law Department.
چکیده [English]

.

-         ایروانیان، امیر(1389)، کودک آزاری از علت شناسی تا پاسخ دهی، چاپ اول، تهران، مرکز مطالعات معاونت حقوقی و توسعه قضایی قوه قضاییه.

-         بیرانوند، رضا(1389)، حدود اختیارات پلیس در حمایت از قوانین شهروندی، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی.

-         تازیکی، افسانه(1395)، حمایت کیفری از زنان بزه دیده خشونت در حقوق ایران با نگاهی به لایحه تامین امنیت زنان در برابر خشونت و مقایسه ی آن با کنوانسیون ۲۰۱۱ شورای اروپا در مورد پیشگیری و مبارزه با خشونت علیة زنان و خشونت خانگی، پایان نامه ارشد حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شاهرود.

-         حسامی، سمیه(1384)، حمایت کیفری از زنان در برابر خشونت خانوادگی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.

-         حمیدی، زهرا(1375)، «حقوق بشر و خشونت علیة زنان»، مجله فرزانه، دوره سوم، شماره هشتم.

-         حیدری، الهام(1388)، و صفری کاکرودی، عابدین، جایگاه پلیس در حمایت از کودکان بزه دیده، تهران، همایش پلیس و نظام عدالت کیفری برای کودکان و نوجوانان.

-         دهرویه، محمد(1388)، بررسی تأثیر استفاده از رسانه ها بر میزان احساس امنیت شهروندان تهرانی با تأکید بر فعالیت هایِ پلیسی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده فرماندهی و ستاد، دانشگاه علوم انتظامی.

-         رایجیان اصلی، مهرداد(1395)، «بزه دیدگان: حقوق و حمایت هایِ بایسته»، مجله پژوهش حقوق و سیاست، سال هجدهم، شماره بیست و نهم.

-         رنگرز، رضا(1389)، «وظایف پلیس در قبال زنان بزه دیده خشونت خانوادگی»، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، سال پنجم، شماره پانزدهم.

-         سالاری فر، محمدرضا(1389)، خشونت خانگی علیة زنان؛ بررسی، علل و درمان با نگرش به منابع اسلامی، چاپ اول، انتشارات مرکز نشر هاجر.

-         شایان، علی(1384)، عدالت برای بزه دیدگان، تهران، انتشارات مرکز مطالعات توسعه قضایی معاونت حقوقی و توسعه قضایی قوه قضاییه.

-         شایگان، فریبا(1388)، «مبانی و اصول بکارگیری پلیس زن»، فصلنامه دانش انتظامی، سال پنجم، شماره سوم.

-         شیری، عباس(1391)، جزوه دوره دکترای تخصصی درس جرم شناسی فرهنگی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران.

-         شیریان، امین(1383)، بررسی وضعیت زنان بزه دیده در نظام عدالت کیفری، پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نراق.

-         طائفه، مجتبی(1398)، نقش پلیس در حمایت از زنان و کودکان بزه دیده، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد پردیس.

-         عرب بافرانی، اکرم(1388)، بررسی حمایت‌هایِ حقوقی و اجتماعی از زنان در برابر خشونت خانگی، پایان نامه ارشد حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی.

-         عظیم زاده، شادی(1384)، حمایت کیفری از زنان در برابر خشونت، پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران.

-         ____(1384)، «پویایی جلوه های سیاست جنایی در حمایت از زنان بزه دیده خشونت»، مجله حقوقی دادگستری، پاییز و زمستان، شماره پنجاه و دوم و پنجاه و سوم.

-         فیروزی، گلناز(1389)، حمایت از کودکان بزه دیده ناشی از خشونت خانوادگی در قوانین ایران و اسناد بین المللی، پایان نامه ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران.

-         قاسمی، مسعود(1390)،«نقش پلیس در کاهش آسیب هایِ ناشی از بزه دیدگی»، فصلنامه مطالعات پیشگیری، سال ششم، شماره هجدهم.

-         قماشچی، فردوس(1385)، کودک آزاری، چاپ اول، تهران، انتشارات معاونت اجتماعی ناجا.

-         قوام، میرعظیم(1389)، «حقوق بزه دیدگان و خواسته هایِ آنان از پلیس»، فصلنامه علمی پژوهشی انتظام اجتماعی، سال دوم، شماره دوم.

-         کشفی، سید سعید(1387)، بررسی تطبیقی اختیارات پلیس در فرایند کیفری در حقوق ایران، انگلستان و ولز، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.

-         گل محمدی خامنه، علی(1383)، «ضابطین دادگستری و دستگیری متهم»، دو ماهنامه علوم انتظامی، انتشارات دانشگاه علوم انتظامی، شماره پانزدهم.

-         لطیفیان، مریم(1396)، بررسی رابطه اعتیاد اینترنتی و خشونت خانگی با طلاق عاطفی در میان زنان متاهل شهر تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی.

-         موسوی، سید رضا(1395)، نگاهی نو به مجموعه قوانین(آخرین اصلاحات قانون مجازات اسلامی 1392)، تهران، انتشارات هزار رنگ.

-         محسنی، مرتضی(1391)، پاسخهایی به خشونت، گزارش مأمور کمیته مطالعه در امر خشونت و بزهکاری تحت ریاست آلن پرفیت، تهران، انتشارات سمت.

-         میزان، عبدالرضا(1384)، بررسی جرم شناختی خشونت علیة زنان، پایان نامه ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی.

-         ناجی زواره، مرتضی(1394)، آشنایی با آیین دادرسی کیفری، ج اول، چاپ اول، تهران، انتشارات خرسندی.

-         نجفی ابرندآبادی، علی حسین(1388)، «پیشگیری از بزهکاری و پلیس محلی»، مجله تحقیقات حقوق دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، شماره بیست و پنج و بیست و شش.

-         نجفی توانا، علی(1387)، نابهنجاری و بزهکاری کودکان و نوجوانان، چاپ چهارم، تهران، انتشارات راه تربیت.

-         نرم افزار سامانه قوانین و مقررات کشور، سایت مرکز پژوهشهای مجلس، 1393.

 

- Skinner, Norman C.(2003), Systematic Review of Health Behavior Change Research. University of Toronto, p.2.

- Gelles, Richard(1999), Family violence in Michael tonryled the handbook of crime and punishment, oxford, university press.

 

2. Basic Principles on the Use of Force and Firearms by Law Enforcement Officials.(Adopted by the Eighth United Nations Congress on the Prevention of Crime and the Treatment of Offenders, Havana, Cuba,
27 August to 7 September 1990)