تحلیل گفتمان انتقادی در آثار محمود استادمحمد با رویکرد فمینیستی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

چکیده

محمود استادمحمد یکی از نویسندگان مطرح ایران و از جمله نویسندگان کارگاه نمایش، گروهی از هنرمندان آوانگارد تئاتر قبل از انقلاب در ایران است. در آثار او سایر نمایشنامه‌نویسان ایرانی، نقش زنان، نقشی چالش برانگیز است. از سویی در میان نویسندگان نسل استادمحمد کمتر با نمایشنامه‌نویسان زنان روبرو هستیم و به جز مواردی معدود، گفتمان‌های رایج در تئاتر ایران قبل از انقلاب، توسط نویسندگان مرد رقم خورده است. اما با گذشت زمان و با تغییراتی که در جامعه رخ داد، علاوه بر حضور بیشتر زنان در تئاتر، نوع نگاه به زن نیز در آثار نمایشی دچار تغییراتی شده است. این پژوهش در نظر دارد با استفاده از مفاهیم اساسی در تحلیل گفتمان انتقادی و به ویژه تحلیل گفتمان انتقادی فمینیستی، به نقش زنان در آثار استادمحمد بپردازد. در آثار او به تدریج شاهد حضور بیشتر زنان و سخن گفتن از مسائل و مشکلات آنها هستیم. اما سوال اینجاست که این تغییر رویکرد تا چه اندازه تغییر ایدئولوژی حاکم و دگرگونی در روابط قدرت را نشان می‌دهد و تا چه حد تحت تاثیر ایدئولوژی‌های پیشین قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Feminist Critical Discourse Analysis in Plays by Ostadmohammad

نویسنده [English]

  • Maryam Dadkhah Tehrani
Department of dramatic arts and music, faculty of fine arts, university of Tehran
چکیده [English]

Mahmud Ostadmohammad is among the prized playwrights of Theater Workshop of Iran, a group consisted of avant-garde artists. In his plays and the plays written by his peers, the role of the women is challenging. When Ostadmohammad began writing plays, few women were practicing theater and the dominant discourse of Iranian theater was that of men. But during the past 40 years and regarding the changes in social-cultural sphere, in addition to having more women practicing theater, their role in the plays has also undergone some changes. In this essay I try to examine the role of women in plays by Ostadmohmmad using the principal concepts in Critical Discourse Analysis and particularly, Feminist Critical Discourse Analysis. The question is though in his plays women of coming to center from margins, and there's more about their problems and the femininity, but does it mean that we are witnessing a real change in the dominant ideology and power relations, or these changes are merely under the influence of previous ideologies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dramatic literature
  • Mahmud Ostadmohammad
  • Critical Discourse Analysis
  • feminism