بازنمایی زن در گفتمان کنش‌گران حقوق زنان در ایران

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 پزوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 هیأت علمی پزوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

پژوهش حاضر به تحلیل گفتمان کنشگران موافق و مخالف ورزش و اشتغال زنان و بررسی بازنمایی زن در آن می‌پردازد و با روش توصیفی-تحلیلی و به شیوۀ کیفی و کمّی به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهد: گفتمان‌های رقیب در حیطۀ ورزش و اشتغال زنان کدامند؟ زن در این گفتمان‌ها چگونه بازنمایی می‌شود؟ جنسیت چه تأثیری بر انتخاب‌های واژگانی سخنران دارد؟ داده‌ها به شیوۀ کتابخانه‌ای و به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای گردآوری شده‌‌اند و شامل 16 متن سخنرانی در 5 سال اخیر است. بر مبنای نتایج، دو گفتمان اصلی تجددگرا و سنتی در رقابت هستند. مخالفین بیشتر به گفتمان سنتی و موافقین به گفتمان تجددگرا و گاهی به عناصر گفتمان سنتی برای اقناع مخاطب ارجاع می‌دهند. زن در گفتمان سنتی در قالب نقش‌های کلیشه‌ای مادری، همسری، کدبانوگری، خانه‌داری، فرزندآوری و فرزند پروری و موجودی وابسته به مرد بازنمایی می‌شود. در گفتمان تجددگرا علاوه بر نقش زن در خانواده بر نقش‌های اجتماعی او نیز تاکید می‌شود. دشواژه-هایی مانند زنا، چشم هرزهی هوسآلود مرد، تجاوزات جنسی، شغل روسپی‌گری، دلاّلان جنسی و غیره؛ همچنین واژه‌های ایدئولوژیک مانند انقلاب، عفت و عفاف و ارجاع به سن زن برای ازدواج تنها در گفتمان مردان دیده شد و مردان بیشتر از واژ‌های اسلام و مسلمان استفاده کرده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Representation of Women in the Discourse of Women’s Rights Activists in Iran

نویسندگان [English]

  • shirin Mohammady 1
  • atoosa Rostambeik Tafreshi 2
  • Yahya Modarresi 3
1 Institute for humanities and cultural studies
2 Institute for humanities and cultural studies
3 Institute for humanities and cultural studies
چکیده [English]

This study aims at analyzing the main discourses in competition among opponents and proponents of women’s labor and sports. Through a quantitative and qualitative descriptive-analytic method, it studies how women are represented in different discourses in competition, and among male and female speakers. The data is a corpus gathered through library method including 16 texts of the female and male opponents and proponents during the past 5 years selected through random sampling. The results show traditional and modern discourses are in competition. Opponents mostly refer to traditional discourse, and proponents to the modern. In traditional discourse of the opponents, women are represented by stereotypical roles such as “mother, wife, Kadbanu (a good housewife), housewife, child bearer, parent, responsible for the raising of the children, dependent on their husbands. The importance of the role of women in the family is common among the traditional and modern viewpoints. However, proponents emphasize the role of woman in the society too. Taboo words such as “adultery, rape, prostitution, sex dealers and etc, and ideological words such as chastity, purity, revolution and referring to woman’s’ age for marriage are just used in male’s speeches, and they used Islam/ Muslim more than women.

کلیدواژه‌ها [English]

  • woman’ rights
  • Representation
  • Discourse
  • sports and labor
  • Gender