پژوهش‌نامه زنان

پژوهش‌نامه زنان

واسازی گفتمان راست آیین در زیست آنلاین زنان جوان؛ مطالعه موردی اینستاگرام

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار جامعه شناسی، گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استادیار جامعه شناسی گروه جامعه شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 استاد مطالعات زنان گروه مطالعات زنان، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
4 دکتری جامعه شناسی فرهنگی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
چکیده
عرصه نظم هویتی زنان کانون منازعه و رقابت میان گفتمان‌های متنوعی در جهان رسانه‌ای شدۀ امروز است و هر گفتمانی سعی می‌کند زنان را در موقعیت های سوژگی مدنظر خویش فرا بخواند. مسئله‌ی اصلی مقاله حاضر تحلیل اجزای یکی از گفتمان‌هایی است که در آرایش گفتمانی حاکم بر اینستاگرام، زیست آنلاین بخشی از زنان جوان اینفلوئنسر را مفصل‌بندی می‌کند. پرسش اصلی مقاله؛ گفتمان «راست آیین» در زیست آنلاین زنان جوان در اینستاگرام چگونه مفصل‌بندی و معناپردازی می‌گردد؟ و روش تحقیق تحلیل گفتمان لاکلائو و موف است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد گفتمان راست‌آیین اگرچه در فضای عمومی جامعه، نسبت نزدیکی با قدرت و ایدئولوژی حاکم بر نهادهای رسمی و سیاستگذاری دارد و گفتمان هژمون محسوب می‌گردد، در فضای مجازی به مثابه گفتمان مقاومت ظهور یافته و در برابر مولفه‌های حاکم بر رسانه‌های اجتماعی مانند مصرف‌گرایی و نمایش، وقته‌های گفتمانی خویش را حول قناعت، تفریح حلال، زینت باطنی، مناسک‌گرایی مذهبی، خانواده‌گرایی و فاصله‌گذاری اجتماعی مفصل‌بندی کرده است. از سویی دیگر، ناظر بر زندگی در جهان رسانه‌ای شده دسترسی‌های گفتمانی متعددی برای سوژه‌ها ایجاد شده که خلق سوژه‌ی متعین را برای هر گفتمانی غیرممکن کرده است. لذا شاهد بازنمایی کردارهایی توسط سوژه‌های گفتمان راست-آیین هستیم که از نشانه‌های گفتمان‌های رقیب محسوب می شوند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Deconstructing the orthodox discourse in young women’s online live, a Case Study of Instagram

نویسندگان English

Vahid Shalchi 1
Mohammad Mollaabbasi 2
mohammad taghi karami ghahi 3
Shima Farzadmanesh 4
1 Associate Professor of Sociology, Department of Sociology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Sociology, Department of Sociology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
3 Professor of Women's Studies, Department of Women's Studies, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
4 PhD in Cultural Sociology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده English

The arena of women's identity arrangement has become a site of contestation and competition among diverse discourses in today's mediatized world. Each discourse seeks to position women within its desired subjectivities. This article aims to analyze the components of one such discourse that, within the discursive arrangement prevailing on Instagram, articulates the online lives of a segment of young women influencers. The central question of this article is: How is the "Orthodoxy" discourse articulated and given meaning in the online lives of young women on Instagram? The research methodology is Laclau and Mouffe's discourse analysis.
The findings indicate that while the Orthodoxy discourse holds a close affinity with the power and ideology governing formal institutions and policymaking in the public sphere, thereby constituting a hegemonic discourse, it emerges as a discourse of resistance in the virtual realm. In opposition to the dominant features of social media, such as consumerism and exhibitionism, it articulates its discursive moments around contentment, Halal entertainment, inner adornment, religious ritualism, familyism, and social distancing.

کلیدواژه‌ها English

Discourse analysis
orthodox
young women
Instagram
online life
articulation
اتون، کریس (1399). درآمدی بر رسانه های جایگزین، ترجمه حسن خجسته و حمیدرضا نجفی، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
اسلامی، الهه، موسوی، سیدهاشم، و علیخواه، فردین (1399). سلبریتی های مجازی؛ غریبه های آشنا در عصر رسانه های اجتماعی. مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 16(59 )، 45-74.
باکاک، رابرت (1381). مصرف، ترجمه خسرو صبری، تهران: نشر شیرازه.
بخارایی(رفایی)، محمد (1393)، راست دینی. قم، انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم.
تامپسون، جان بروکشایر (1397)، رسانه ها و مدرنیته: نظریه اجتماعی رسانه ها، ترجمه مسعود اوحدی، تهران: نشر سروش
حایک، مریم؛ آقاحسینی، علیرضا و علی حسینی، علی (1400). تعارض میان هویت زنانه گفتمانهای انقلاب اسلامی و نواندیشی دینی: مسئله یا جنبش اجتماعی؟، پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره 4، ص 114-81.
ذکایی، محمد سعید، کرمی، محمد تقی و فرزادمنش، شیما (1399). بازنمایی زندگی روزمره خانوادگی زنان ایرانی در اینستاگرام،  فصلنامه مطالعات رسانه­های نوین، شماره  23، ص 52-1.
سلطانی، علی اصغر (1384). قدرت، گفتمان و زبان: سازوکارهای جریان قدرت در جمهوری اسلامی ایران، تهران: نشر نی.
شالچی، وحید (1387). سبک زندگی جوانان کافی شاپ. تحقیقات فرهنگی ایران، 1(1 (پیاپی 1))، 93-115.
شریعتمداری، حمیدرضا (1387). راست­اندیشی دینی. قم: موسسه فرهنگی تبیان.
کرسول، جان دبلیو (1396). طرح پژوهش (رویکردهای کمی، کیفی و شیوه ترکیبی)، مترجمان حسن دانایی فرد و علی صالحی، تهران: موسسه کتاب مهربان نشر
کشمور، آلیس (1396). فرهنگ شهرت، ترجمه احسان شاه قاسمی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنرو ارتباطات.
کاستلز، امانوئل (1382). عصر اطلاعات، اقتصاد، جامعه و فرهنگ، ترجمه حسن چاوشیان، چاپ سوم، تهران، طرح نو.
مورلی، دیوید و گروسبرگ، لارنس و (هال، استوارت). (1396). پروبلماتیک هویت در مطالعات فرهنگی هویت و جهانی شدن، ترجمه سیاوش قلی پور و علیرضا مرادی، تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
نصر، سید حسین (1385). قلب اسلام، ترجمه ی سید محمد صادق خرازی، تهران: نشرنی.
یورگنسن، ماریان و فیلییس، لوئیس. (1389). نظریه و روش در تحلیل گفتمان، ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
Castells, M (2001) Internet Galaxy: Reflections on the Internet, Business, and Society, Oxford, Oxford University Press.
Cockerham, W. Rutten, A. and Abel, T (1997).  Conceptualization contemporary health lifestyle: Moving beyond Weber. The Sociological Quarterly, 34.
Elenopoulou, C. (2018). Lifestyle micro-influencers and the practice of product endorsement on Instagram through the eyes of young female users. (Master's Thesis), Erasmus University Rotterdam.
Hayat. T, Lesser. O, Azran. S. (2017). Gendered discourse patterns on online social networks: a social network analysis perspective. Computers in Human Behavior.
Maheshwari, Disha (2023).  Institutional discourses and gender identity construction: Negotiation of body image norms by adolescent girls in a Delhi school, Women's Studies International Forum Volume 98.
Meyrowitz. J. (1985). No Sense of Place. The Impact of Electronic Media on Social Behavior. New York: Oxford University Press.

  • تاریخ دریافت 06 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 02 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 07 شهریور 1404