پژوهش‌نامه زنان

پژوهش‌نامه زنان

تأملی بر انگیزه‌ها و چالش‌های دانشجویان در انتخاب و تحصیل در دانشگاه تک جنسیتی: تحلیل تجربیات زیسته دانشجویان دانشگاه کوثر بجنورد

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 استاد گروه علوم اجتماعی ، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
10.30465/ws.2026.52935.4489
چکیده
پژوهش حاضر، با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون به بررسی تجربیات زیسته دانشجویان از انتخاب و تحصیل در دانشگاه تک‌جنسیتی کوثر می‌پردازد. دوازده نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد، در دانشکده‌های علوم انسانی، علوم پایه و فنی و مهندسی با روش نمونه‌گیری هدفمند به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شدند. اطلاعات از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته جمع آوری شد. پنج مضمون اصلی (انگیزه‌های فردی دانشجویان؛ تأثیر عوامل خانوادگی و اجتماعی؛ تفاسیر دانشجویان نسبت به محیط تک‌جنسیتی؛ ویژگی‌های نهادی دانشگاه؛ تأثیر بلند مدت انتخاب دانشگاه تک‌جنسیتی) به عنوان عوامل موثر بر انتخاب و تحصیل در دانشگاه شناسایی گردید که؛ حکایت از شکل‌گیری انتخاب در فرآیندی سه مرحله‌‌ای: سازگاری، چالش، تردید و بازنگری دارد که در نهایت حسی پیچیده از رشد همراه با پشیمانی را در دانشجویان ایجاد می‌کند. بنابراین تحصیل در دانشگاه تک‌جنسیتی برای دانشجویان سفری با احساسات دوگانه است که؛ در طی مسیر همواره بین احساس راحتی در یک محیط دوستانه و محدودیت‌های ناشی از یک فضای تک‌جنسیتی در نوسان هستند. به سیاست‌گذاران آموزشی پیشنهاد می‌شود؛ با بهبود امکانات و برنامه‌های جامعه‌پذیری مختلط، تعادل بین احساس امنیت و آمادگی اجتماعی برای ورود به جوامع مختلط را در چنین محیطی تقویت نمایند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A reflection on students' motivations and challenges in choosing and studying at a single-sex university: An analysis of the lived experiences of students at Kosar University, Bojnourd

نویسندگان English

Masoumeh eidi 1
Mahmoud Sharepour 2
Nader Razeghi 3
1 PhD student in Sociology, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, Iran
2 Professor, Department of Social Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, Iran
3 Professor, Department of Social Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, Iran
چکیده English

The present study, using a qualitative approach and thematic analysis method, examines students' lived experiences of choosing and studying at Kosar single-sex university. Twelve undergraduate and graduate students in the faculties of humanities, basic sciences, and technical and engineering were selected as the study sample using purposive sampling. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis. Five main themes (students' individual motivations; the impact of family and social factors; students' interpretations of the single-sex space; institutional characteristics of the university; and the long-term impact of choosing a single-sex university) were identified as factors affecting university choice, which indicate that the choice is formed in a three-stage process: adaptation, challenge, doubt, and revision, which ultimately creates a complex sense of growth accompanied by regret in students. Therefore, studying at a single-sex university is a journey with dual emotions for students, who are always fluctuating between a sense of comfort in a friendly space and the limitations caused by a single-sex space. It is suggested that educational policymakers strengthen the balance between the sense of security and social readiness to enter mixed communities in such an space by improving mixed socialization facilities and programs.

کلیدواژه‌ها English

Single-sex education
studying at Kosar University
lived experience
Thematic analysis
Bojnourd
احمدی، بتول و همکاران (1392)، چارچوب نظری سلامت زنان ایران: مدل فرمهر، نشریه تحقیقات نظام سلامت حکیم (حکیم)، دوره 16، شماره 4: 337- 348.
اعظمی، موسی و همکاران (1397)، واکاوی سرمایه اجتماعی و اشتراک و تبادل دانش بین دانشجویان دختر در دانشگاه تک جنسیتی، نشریه مطالعات توسعه اجتماعی - فرهنگی، دوره 7، شماره 1: 59-86.
بلیکی، نورمن (1392)، طراحی پژوهش‌های اجتماعی ، ترجمه حسن چاوشیان، تهران، نشر نی.
پورخزایی، سعیده و همکاران (1402)، مناسبات نظام آموزش عالی و جنسیت: تجربه زیسته در دانشگاه تک جنسیتی الزهرا، فصلنامه مطالعات میان رشته‌ای در علوم انسانی، 15(4) (پیاپی 60): 145- 169.
تنهایی، فهیمه و همکاران (1402)، سند برنامه راهبردی دانشگاه کوثر، انتشارات دانشگاه کوثر بجنورد.
خسروخاور، فرهاد و قانعی راد، محمد امین (1385)، نگاهی به عوامل فرهنگی افزایش ورود دختران به دانشگاهها، نشریه زن در توسعه و سیاست، دوره4، شماره 4 (پیاپی: 16): صص 115- 138.
راشدی، محسن (1402)، نظریه مبادله اجتماعی (جورج ومنز)، پانزدهیمن کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران، اسفندماه، تهران.
رحیمی، زهرا و اعتدال، علیرضا (1400)، تفکیک جنسیت در دانشگاه فرهنگیان از نگاه دانشجو معلمان و استادان (مطالعه موردی: دانشگاه فرهنگیان یزد)، دو فصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، سال 12، شماره 23: 285- 269.
ریتزر، جورج (1374)، نظریه جامعه شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، انتشارات علمی.
سیدمن، استیون (1386)، کشاکش آرا در جامعه‌شناسی، مترجم: هادی جلیلی، تهران، نشر نی.
ضرابی، آنیتا (1395)، عوامل اجتماعی موثر بر تغییر نگرش دانشجویان نشگاه الزهرا (س)، به پدیده تک‌جنسیتی، پایان نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: دکتر سعید معدنی، دانشکده علوم اجتماعی، گروه جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
عباسی، رسول و همکاران (1401)، چارچوب ارزیابی عملکرد دانشگاه‌های تک جنسیتی بر اساس سند اسلامی شدن دانشگاه‌ها (مورد مطالعه: دانشگاه حضرت معصومه(س))، دوفصلنامه مدیریت در دانشگاه اسلامی، دوره 11، شماره 1 (پیاپی 23): 22-3.
فتحی، محمدرضا؛ کیامنش، علیرضا و جمهری، فرهاد (1397)، بررسی و مقایسه عاملیت انسانی و مولفه‌های آن در میان دانشجویان دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه دولتی، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، دوره 17، شماره 4 (پیاپی 68): 61- 90.
فرخی، میثم، اسدی، سیما (1402)، انگیزههای خانوادههای تهرانی از تحصیل دانشجویان دختر خود در دانشگاههای تک جنسیتی (مورد مطالعه: دانشکده رفاه)، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، دوره 13، شماره 1(پیاپی 46): 35-60.
فرهادی (1393)، بررسی دیدگاه اساتید و دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت پیرامون موضوع تفکیک جنسی دانشگاه‌ها، پایان نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: رضا زارعی، دانشگاه ازاد اسلامی واحد مرودشت، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی.
فلاح، محمدرضا و همکاران (1401)، مدیریت در دانشکاه‌های تک جنسیتی به عنوان مصداق دانشگاه اسلامی، چالش‌ها و راهکارها، مدیریت در دانشگاه اسلامی، سال یازدهم، شماره 1: 23-48.
کرایب، یان (1391)، نظریه اجتماعی مدرن از پارسونز تا هابرماس، ترجمه: عباس مخبر، چاپ هفتم، تهران، نشر آگه.
کشاورز، خدیجه و موسوی ویایه، فاطمه سادات (1403)، مطالعۀ جامعه‌شناختی فرایند انتخاب رشته دانشگاهی با تأکید بر بُعد جنسیت، پژوهش‌نامه زنان، دوره 15، شماره 47: 95- 129.
موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی (1402)، زنان در آموزش عالی؛ از محرومیت تا سبقت/ رشد ۵۶ برابری دانشجویان و ۳۰ برابری استادانِ زن، برگرفته شده از: https://irphe.ac.ir/content/4920/140211231، در تاریخ: 21/05/1404.
موسوی هاشمی، سیده نیره (1398)، مقایسه تاثیر دانشگاههای تک‌جنسیتی، تفکیک جنسیتی و مختلط بر خودکارآمدی دانشجویان دختر، پنجمین کنفرانس ملی علوم انسانی و مطالعات مدیریت.
Becker, G. S (1964), Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special     Reference to Education. University of Chicago Press.
Boas, F. (1940). Race, Language, and Culture. The Free Press.
Clavel, J. G., & Flannery, D. (2023). Who Chooses Single Sex Schooling and Why? Evidence from Ireland. Journal of School Choice, 17(1), 103-117.
Coleman, J. S. (1988). Social Capital in the Creation of Human Capital. American Journal of Sociology, 94, S95-S120.
Goodkind, S. (2013). Single-sex Public Education for Low-income Youth of Color: A Critical Theoretical Review. Sex Roles, 69(7):393-402.
Lefebvre , Henry (1991) The Production of Space , Oxford , Blackwell
Putnam, R. D. (1993). Making Democracy Work: Civic Traditions in Modern Italy. Princeton University Press.
Putnam, R. D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. Simon & Schuster.
Schmid, Christian (2008). Henri Lefebvre Theory of the production of space: Towards a three-dimensional dialectic. In: Space, Difference, Everyday life. Edited by K. Goonewardena, S. Kipfer, R. Milgrom & Ch. Schmid. London: Routledge.
Sheymardanov, S. (2019). The analysis and research prospects of single-sex education. In Proceedings of the 5th International Conference on Education and Training Technologies, pp. 4-7.
Robinson, D. B., Mitton, J., Hadley, G., & Kettley, M. (2021). Single-sex education in the 21st century: A 20-year scoping review of the literature. Teaching and Teacher Education, 106, 103462.

  • تاریخ دریافت 02 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 01 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 23 اسفند 1404