پژوهش‌نامه زنان

پژوهش‌نامه زنان

تبین نقش دهیاران زن در توانمندسازی زنان در نواحی روستایی (مطالعه موردی: نواحی روستایی شهرستان اصفهان)

نوع مقاله : علمی-تخصصی

نویسنده
پژوهشگر پسادکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
10.30465/ws.2025.49394.4167
چکیده
زنان با اینکه نیمی از جمعیت روستایی را تشکیل داده و از پتانسیل‌های زیادی برای مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی برخوردار هستند؛ اما بی‌توجهی به ارتقای ظرفیت و توانمندسازی آنها، چالش‌های فراوانی برای زنان روستایی و توانمندی آنها ایجاد نموده است. هدف این پژوهش تحلیل نقش دهیاران زن در ارتقای توانمندسازی زنان در نواحی روستایی شهرستان اصفهان است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف از نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش از نوع مطالعه توصیفی _تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات نیز پیمایشی است. جامعه مطالعاتی شامل 171 نفر از روستاییان زن (اعم از دهیار، کارمند و روستاییان) است که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و در تکمیل پرسشنامه‌ها مشارکت نمودند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و اطلاعات از SPSS و روش معادلات ساختاری (Smart PLS) بهره گرفته شده است. بر اساس نتایج آزمون معادلات ساختاری PLS متغیر توانمندی بهداشتی با ضریب تاثیر کل (523/1) بیشترین تاثیر را داشته است و سپس به ترتیب مولفه‌های توانمندی اقتصادی (256/1)، توانمندی فرهنگی (895/0)، توانمندتوانمندی کالبدی (687/0)، توانمندی اجتماعی (622/0) و توانمندی روان شناختی (160/0) موثر بر توانمندسازی زنان می‌باشند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Explaining the role of female villagers in empowering women in rural areas (Case study: rural areas of Isfahan)

نویسنده English

ahmad hajarian
Post PhD in Geography and Rural Planning, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده English

Although women make up half of the rural population and have a lot of potential to participate in social and economic activities; But neglecting to improve their capacity and empowerment has created many challenges for rural women and their empowerment. The purpose of this research is to analyze the role of female villagers in promoting the empowerment of women in the rural areas of Isfahan city. The current research is applied in terms of its purpose, and in terms of its nature and method, it is a descriptive-analytical study, and the method of collecting information is a survey. The study population consists of 171 female villagers (farmers, employees, and villagers) who were selected by purposive sampling and participated in completing the questionnaires. SPSS and structural equation method (Smart PLS) have been used to analyze data and information. Based on the results of the PLS structural equation test, the variable of health capability with a total impact factor (1.523) had the greatest impact, followed by the components of economic capability (1.256), cultural capability (0.895), physical capability ( 0.687), social empowerment (0.622) and psychological empowerment (0.160) are effective on empowering women.

کلیدواژه‌ها English

Empowerment
rural women
rural development
structural analysis
villages of Isfahan city
اصغری، صادق، شهرکی، عیسی، نادریان فر، مهدی، 1395، موانع توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی، مددجویان تحت پوشش کمیته امداد در سیستان، اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 5(15)، 103-124.
اقبالی، جمشید، کلانتری، خلیل، خالقی، باقر، فتح‌الهی گلام‏بحری، سعدی. (1397). تحلیل عملکرد دهیاری‌ها با رویکرد جنسیتی از دیدگاه مردم و شوراهای اسلامی: مطالعه موردی روستاهای شهرستان بوئین‌میاندشت. روستا و توسعه، 21(3)، 123-143. doi: 10.30490/rvt.2018.81732
اسفندیاری، امیرهومن، دانیالی، تهمینه، (1397)، مقایسه تطبیقی روستاهای دارای و بدون توسعه روستایی در فرآیند توسعه (مطالعه موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان اسلامشهر)، فصلنامه علمی-پژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی. 4 (11). 1-16.
ایزدی، علی، علوی زاده، سید امیر محمد. (1397). واکاوی نقش توانمندی روان شناختی دهیاران در روند مدیریت و توسعه روستایی (مطالعه موردی: دهستان رشتخوار). کاوش های جغرافیایی مناطق بیابانی، 6(1)، 199-227. doi: 10.29252/grd.2018.1248
رستمی، فرحناز، علی آبادی، وحید، بقایی، سارا. (1392)، نقش عضویت در سازمان های روستایی بر سطح سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی زنان روستایی، فصلنامه اقتصاد و فضا و توسعه روستایی، 2 (4)، 1-14. URL: http://serd.khu.ac.ir/article-1-1655-fa.html
تاراسی، زهرا، کریم زاده، حسین، آقا یاری، محسن، 1399، بررسی ارتباط ظرفیت سازی و توانمندسازی زنان روستایی مطالعه موردی: شهرستان زنجان، جغرافیا و توسعه، 18(58)،. 203-224.
حیدری، محمدتقی، حضرتی، مجید، (1397)، ارزیابی عملکرد دهیاران در پیشبرد اهداف طرح های راهبری روستایی (مطالعه موردی: شهر زنجان)، جغرافیا (فصلنامه علمی-پژوهشی و بین المللی جامعه جغرافیایی)، 61 (17)، 171-185.
خاکی پور، لیلا، بارانی، حسین، عابدی سروستانی، احمد، غلامرضایی، سعید. (1397). تحلیلی بر نقش‌آفرینی زنان در مدیریت مراتع عشایری (مطالعه موردی: سامان‌های عرفی منطقه شول‌آباد لرستان). تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 25(4)، 805-816. doi: 10.22092/ijrdr.2019.118614
شادی­طلب، ژاله، خانجانی­نژاد، لیلا. (1391). نگرش روستاییان به توانایی‌های زنان در مدیریت اجرایی روستا (مطالعه موردی روستاهای پلتکله و بالاپاپکیاده شهرستان لنگرود). پژوهشهای روستائی، 3(12)، 135-160. doi: 10.22059/jrur.2013.30235
سربندی، شکوفه.(1398). بررسی و تبیین نقش آموزش بر عملکرد مدیریتی دهیاری ها شهرستان ری. جغرافیا و روابط انسانی، (1) 4، 79-92.
عظیمی، نرگس، علی بیگی، امیرحسین، پاپ زن، عبدالحمید. (1401). الگویی برای توانمندسازی زنان روستایی شهرستان کرمانشاه. روستا و توسعه، 25(4)، 67-86. doi: 10.30490/rvt.2021.354399.1354
فاضل نیا، غریب،  هاشمی، رضوان. (1394). تحلیل باورهای اجتماعی- فرهنگی بازدارنده مشارکت زنان روستایی در فرآیند برنامه‌ریزی و مدیریت توسعه پایدار روستایی مطالعه موردی: شهرستان رستم. فصلنامه زن و جامعه، 6(21)، 41-66.
قربانی، مهدی، عوض پور، لیلا. (1396). تحلیل خصوصیات ساختاری شبکه زنان روستایی در استقرار مدیریت مشارکتی مناطق بیابانی. تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 24(2), 383-391. doi: 10.22092/ijrdr.2017.113132
کبیری، افشار،ولایی، محمد. (1398). بررسی و تحلیل چالش های مدیریت نوین روستایی: مطالعه موردی روستاهای شهرستان میاندوآب. روستا و توسعه، 22(3)، 69-94. doi: 10.30490/rvt.2020.262968.1009
کلهری، صابر، محمدیان، فرشاد. (1401). بررسی رابطۀ بین دسترسی مالی با توانمندسازی اقتصادی زنان در کشورهای خاورمیانه. زن در توسعه و سیاست، 20(2)، 182-165. doi: 10.22059/jwdp.2022.334293.1008116
صادقلو، طاهره، سجاسی قیداری، مرضیه، (1397)، تحلیل اثرات پرداخت نقدی یارانه ها بر توانمندسازی گروه های هدف روستایی مطالعة موردی: روستاییان عضو کمیتة امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی شهرستان خدابنده، پژوهش های جغرافیای انسانی، 50(1)، 163-180.
صادقیان بروجنی نجمه، کیانی سلمی صدیقه، غلامی یونس، (1399)، شناسایی عوامل موثر بخش برتوسعه گردشگری خلاق و تاثیر آن بر پایداری رفتار از دیدگاه گردشگران در مناطق روستایی بروجن، پژوهش های روستایی، 11(4)، 695 711.
صالحی، مجتبی، رحیمیان، مهدی، غلامرضایی، سعید، (1397). واکاوی راهکارهای صندوقهای اعتباری خرد در توانمندسازی زنان روستایی مورد مطالعه: استان لرستان، تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 2(4)، 674-689.
صفی جهانشاهی، الهه، طاهری، کبری، خداداد، مهدی، (1396)، ارزیابی شاخص های کیفیت زندگی در مناطق روستایی (مطالعه موردی: روستای میمند، شهرستان بابک)، مجله علوم جغرافیایی، 29(1)، 114-127.
ظهیری نیا، مصطفی، بهروزیان، بهروز. (1391). مقایسه عوامل مؤثر در ورود زنان ومردان به دانشگاه. فصلنامه زن و جامعه، 3(12)، 69-90.
عرب سرخی، لیلا، ایمانی جاجرمی، حسین. (1396). بررسی الگوی مرد محور کار دهیاری در میان دهیاران زن در استان اصفهان. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 6(3)، 457-473. doi: 10.22059/jisr.2017.130713.257
مهر بخش، زهرا، پوررمضان، عیسی، (1395)، عملکرد روستاییان زن در فرآیند توسعه روستایی (مطالعه موردی: بخش مرکزی شهر رشت)، جغرافیا ، 15(55)، 206-218
میر، محبوبه ، حیدری مکرر، حمید و سارانی، سمانه . (1403). مطالعه عوامل تاثیر گذار بر انتخاب جنسیتی دهیاران زن در منطقه سیستان: چالش‌‌ها و عملکرد. نشریه جغرافیا و توسعه، 22(75)، 78-106. doi: 10.22111/gdij.2024.42901.3420
مولائی هشجین نصرالله، آمار حاجی شیر کیا تیمور، باقری عباس.(1396). نقش مدیریت محلی در توسعه اقتصادی نواحی روستایی شهرستان بهشهر. اقتصاد فضا و توسعه روستایی. ۶ (۲۲) ،۱۶۵-۱۷۶
وطنخواه نوغانی، اتنا، قاسمی، مریم و جوان، جعفر . (1395). شناسایی و اولویت بندی راهبردهای توانمندسازی زنان در روستاهای مهاجرفرست بر اساس ماتریسSWOT و QSPM (مطالعه موردی: شهرستان مشهد). مطالعات اجتماعی روان شناختی زنان، 14(3)، 5-6. doi: 10.22051/jwsps.2016.2558
Forney. J´. 2021. Farmers ‘empowerment and learning processes in accountability practices: An assemblage perspective. Journal of Rural Studies. VOL .86. PP.  673-683.
Ile, I., & Boadu, E. S. (2018). The paradox of youth empowerment : Exploring youth intervention programme in Ghana The paradox of youth empowerment : Exploring youth intervention programme in Ghana. Cogent Social Sciences, 4(1), 1–15. https://doi.org/10.1080/23311886.2018.1528709
Kushandajani.. Kholid Alfirdaus. L. (2019). Women’s Empowerment in Village Governance Transformation in Indonesia: Between Hope and Criticism. International Journal of Rural Management. 15(1). 137–157. 
Majokweni, Z. Pilela, M. Joseph J. (2021). Gender and Rural Vitality: Empowerment through Women’s Community Groups. Journal of Rural Sociology. Online published. PP. 1-25.
Muraya, K. W., Govender, V., Mbachu, C., Uguru, N. P., & Molyneux, S. (2019). ‘Gender is not even a side issue… it’sa non-issue’: career trajectories and experiences from the perspective of male and female healthcare managers in Kenya. Health Policy and Planning34(4), 249-256. https://doi.org/10.1093/heapol/czz019
Úcar Martínez, X., Jiménez-Morales, M., Soler Masó, P., & Trilla Bernet, J. (2017). Exploring the conceptualization and research of empowerment in the field of youth. International Journal of Adolescence and Youth, 22(4), 405–418. https://doi.org/10.1080/02673843.2016.1209120

  • تاریخ دریافت 02 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 06 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 20 اسفند 1403